Wie Nobelprijswinnares Shirin Ebadi heeft horen spreken op het Museumplein vorige week zal er niet aan twijfelen dat het de vrouwen zijn die voor verandering zullen zorgen in Iran. Ebadi, eregast van het wereldwijd georganiseerde evenement United4Iran en ooit de eerste vrouwelijke rechter van het land, hield een pittige toespraak waarin ze er nog eens op wees dat 65 procent van de Iraanse studenten vrouw is en dat dit percentage bij rechtenstudenten oploopt tot zeventig. De boodschap is duidelijk: In het buitenland worden we pas recent met de neus gedrukt op ontwikkelingen in Iran, maar de vrouwen zijn daar, ondanks een zeer ongelijke wetgeving, al jaren onstuitbaar aan het emanciperen.
De andere eregast die hiervan getuigde was Neda Agha Soltan. De jonge demonstrante die op 20 juni is doodgeschoten was aanwezig op foto’s, spandoeken, in speeches en in protestliederen. Sinds beelden van haar dood op YouTube zijn verspreid is deze jonge vrouw het gezicht geworden van alle demonstranten die de straat op gaan met gevaar van mishandeling, opsluiting en erger.
Overigens zijn een hoop Iraniërs van mening dat Iraanse vrouwen al lang geëmancipeerd zijn. Immers, er zijn voorbeelden van vrouwelijke machthebbers en legeraanvoerders in pre-islamitisch Perzië, in een tijd dat vrouwen in veel andere patriarchale culturen als persoonlijk bezit van de man of de vader werden gezien. Wat de vrouwen daarna aan status hebben ingeboet hebben ze voor een groot deel teruggekregen door de twee koningen van de Pahlavi-dynastie. In de decennia dat de Pahlavi’s aan de macht waren, werd onder meer de huwbare leeftijd van jonge meisjes verhoogd, sekse-gescheiden onderwijs afgeschaft, algemeen stemrecht ingevoerd en vrouwen toegestaan rechter en minister te worden. Deze moderne vrouwen zijn niet verdwenen na de revolutie van 1979.
Toch bestaat er ook een sociale klasse van relatief laag opgeleide en streng gelovige families waar vrouwen en jonge meisjes veelal onder strenge controle leven. Het zijn deze meisjes die na de revolutie naar school gingen. Met het opheffen van gemengde klassen en andere zaken waar hun ouders aanstoot aan konden nemen, viel ook het excuus weg dat ouders hadden om de meisjes thuis te houden.
Dat er zowel in de wetgeving als in het beeld van vrouwenrechten bij sommige vrouwen verandering moet komen bewijst de werkwijze van de One Million Signature Campaign. Toen vreedzame protesten niet effectief en zelfs gevaarlijk voor de demonstranten bleken, besloot een groep vrouwen in 2006 handtekeningen te verzamelen om polygamie en de discriminatie van vrouwen in scheidingsrecht en erfrecht af te schaffen. Ook wordt gepleit voor strengere straffen voor eerwraak en ander geweld tegen vrouwen. De handtekeningen kunnen door zeer kleine teams worden opgehaald in scholen, beauty salons, parken, zowel in grote steden als in kleine dorpen. Het bijzondere is dat niemand het na drie jaar heeft over de opgehaalde hoeveelheid handtekeningen. Toen ik een aantal maanden geleden met een van de organisatoren sprak legde zij de reden daarvan uit: zodra bekend is dat er genoeg handtekeningen zijn opgehaald moet de petitie worden ingediend bij de regering. Zolang het niet zeker is dat de handtekeningen binnen zijn vindt er iets moois plaats. Iedere vrouw (en man) die benaderd wordt is een excuus om het over vrouwenrechten te hebben. Sommigen weten niet eens wat deze rechten inhouden. Anderen grijpen het gesprek aan om het over hun eigen frustraties te hebben. Het mooiste gesprek dat mijn contact zich voor de geest kon halen was met een oma in een klein stadje. Met heel haar hart zette zij haar handtekeningen. ‘Niet dat ik er wat aan zal hebben’, voegde ze er aan toe, ‘maar ik wil niet dat mijn kleindochters zullen leven als ik heb gedaan.’
Geef een reactie tot nu toe
Plaats een reactie
