Een Beleefde Revolutie

Wie door Iran heeft gereisd heeft vaak de mond vol van de beleefdheid van de Iraniërs. Zo zal een Iraniër die thuis of in een openbare gelegenheid met zijn rug naar anderen toe zit daar zijn excuses voor aanbieden. Een typisch antwoord is dan: ‘Een bloem heeft geen voor- of achterkant’, waar men op kan reageren met een: ‘Maar het is de nachtegaal die achter de bloem gaat zitten.’ Extremer is wat mijn vrienden schertsend het deur-dilemma noemen: twee mensen die maar niet door een deuropening lopen omdat ze beiden de ander voor willen laten.

Wat we in de eerste week na de presidentiële verkiezingen hebben gezien was een zeer beleefde revolutie. De overgrote meerderheid van de mensen ging rustig de straten op om na vermeende fraude hertelling of nieuwe verkiezingen te eisen. Ze schaarden zich achter kandidaten die goedgekeurd waren door het establishment en eisten niets wat ze niet beloofd was door de grondwet van de Islamitische Republiek zelf. Hun leus ‘Allah-o-Akbar’ (Allah is groot) was een echo van wat er voor en in de revolutie van 1979 van de daken werd geroepen. De kleur groen van de beweging is de kleur van de islam. Er werd niet geroepen dat men de verkiezingen niet erkent omdat er maar vier kandidaten waren goedgekeurd om eraan deel te nemen, de macht van de geestelijken werd niet in twijfel getrokken en men waakte er zelfs voor het woord revolutie in de mond te nemen.

Voor een buitenstaander moet dit geweest zijn alsof sovjetburgers met hamer-en-sikkel op het hemd gespeld en de Internationale zingend de straat op zouden gaan om hervormingen te eisen. Maar een revolutie is het niettemin, een waarbij de demonstranten (nog) niet strijden om de macht van de staat, maar om datgene waar de staat zijn legitimiteit aan ontleent: de waarden van de Islamitische Revolutie. Door in het groen de straten op te gaan en leiders te kiezen die in die Revolutie hebben meegestreden wordt het signaal afgegeven dat de demonstranten de ware Islamitische Republiek zijn, en de huidige machthebbers de onderdrukkers waar men in 1979 tegen in opstand kwam.

Een buitenlandse filmmaker in Iran (die heeft verzocht anoniem te blijven) moest stoppen met werken toen zijn vertaler het te gevaarlijk vond om hem te helpen. De vertaler gaf ook aan dat hij eigenlijk liever aan de demonstraties deelnam en beloofde hem aan het einde van de dag te rapporteren. Een deel van zijn ooggetuigeverslag van de demonstraties van afgelopen zaterdag:

De demonstranten werden door oproerpolitie in steegjes gedreven en daarna met traangasbussen bestookt.

Wanneer grote groepen mensen in de steegjes plotseling tegenover enkele Basij-militialeden of oproerpolitie stonden werden deze door de mensen beschermd. Ze vormden een schild om hen heen en lieten ze ontsnappen naar de hoofdstraat.

Sommige Basij zagen er heel jong uit, misschien zelfs 14 of 16 jaar oud. Veel van hen waren duidelijk dorpelingen die naar Teheran waren gehaald. Oudere vrouwen liepen naar ze toe en zeiden: ‘Je ziet eruit als mijn zoon’, of: ‘Jij bent Iraniër – deze mensen zijn jouw broers en zussen.’

Sommige leden van de oproerpolitie hadden tranen in hun ogen.

Veel van de Basij zeiden dingen tegen ons als: ‘Wij zijn hier om jullie te beschermen tegen buitenlandse vijanden die de chaos veroorzaken. Degenen die de chaos veroorzaken zijn niet pro-Mousavi, zij zijn tegen de islamitische regering.’

De grootste angst van de regering is dat de beleefde revolutie de hearts and minds van de mensen steelt die nog achter Ahmadinejad en de geestelijk leider staan. Daarom wordt er in vrijdaggebeden, toespraken en op de nationale nieuwszenders gesproken over de inmenging van de Verenigde Staten en Groot-Brittanië en ‘enkele terroristen die aanslagen plegen en vernielingen aanrichten’ om de onrust en de doden van de afgelopen dagen te verklaren. Verscheidene aanslagen zouden al zijn voorkomen door de geheime dienst.

Of de Beleefde Revolutie weet aan te houden is nog maar de vraag. Na de gewelddadigheden zijn de leuzen verhard. Er wordt nu al tijdens demonstraties geroepen: ‘Dood aan Khamenei’ en: ‘Ik dood, ik dood, hij die mijn broeder heeft gedood’. Ook zouden bewapende afscheidingsbewegingen zich kunnen mengen in de strijd, waarna de militaire troepen die vooralsnog nauwelijks zijn gezien, ingezet zullen worden, met alle gevolgen van dien. En de kans van slagen van een conventionele revolutie zal in het huidige politieke klimaat van Iran vele malen kleiner zijn.

Vooralsnog wordt er door het pro-Mousavi-kamp tot kalmte gemaand. En natuurlijk opgeroepen drie dagen lang de straten op te gaan om te rouwen om de slachtoffers van de afgelopen dagen.

5 reacties tot nu toe
Plaats een reactie